Οι ενισχύσεις που έχουν διατεθεί στον τομέα της βιολογικής παραγωγής υπερβαίνουν το 1,265 δισ. ευρώ την περίοδο 2017-2024. Σύμφωνα με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, η παρακολούθηση των ελέγχων στις βιολογικές παραγωγές για το 2025 καταδεικνύει την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις στον κλάδο.
Αλματώδης ανάπτυξη και αυξημένη ζήτηση
Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών έχει υπερτριπλασιαστεί, καθώς οι παραγωγοί αυξήθηκαν από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024, σημειώνοντας αύξηση 250%. Αυτή η θετική τάση είναι αποτέλεσμα της αυξημένης ζήτησης για βιολογικά προϊόντα και των επιδοτήσεων που προσφέρονται για την υποστήριξη της βιολογικής καλλιέργειας.
Ωστόσο, οι νέες δράσεις για βιολογική μελισσοκομία έχουν προκαλέσει κατάσταση υπερκάλυψης του προϋπολογισμού, με τη δράση πρόβλεψης 19 εκατ. ευρώ να συγκεντρώνει αιτήσεις συνολικού ύψους 166 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον προκύμενο προϋπολογισμό κατά 874%.
Έλεγχοι και αυξημένα ευρήματα μη συμμόρφωσης
Στο πλαίσιο της εποπτείας της βιολογικής παραγωγής, έχουν διενεργηθεί καθολικοί έλεγχοι σε 16 φορείς πιστοποίησης και δειγματοληπτικοί έλεγχοι σε 737 παραγωγούς που υπέβαλαν αιτήσεις συμμετοχής σε δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων είναι ανησυχητικά: το 35% των ελέγχων αποκάλυψε ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ περισσότεροι από τους μισούς παραγωγούς είτε αποχώρησαν οικειοθελώς είτε εμφανίστηκαν με μη συμμορφούμενες πρακτικές.
Η διαφάνεια είναι κρίσιμη, καθώς τα ευρήματα ενδέχεται να επηρεάσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στα βιολογικά προϊόντα.
Οι έλεγχοι των φορέων πιστοποίησης οδήγησαν σε μέτρα αναστολής και χρηματικά πρόστιμα, με συνολικά 8 πρόστιμα να επιβάλλονται σε 6 φορείς. Επίσης, δύο φορείς πιστοποίησης υπέστησαν αναστολή διαπίστευσης από τον Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ).
Νέες προκλήσεις και σχέδια για μεταρρυθμίσεις
Ο Υπουργός Σχοινάς ανακοίνωσε μια σειρά από μέτρα προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση στον κλάδο των βιολογικών παραγωγών. Αυτά περιλαμβάνουν την ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, το «πάγωμα» νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής, καθώς και την αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και του συστήματος ελέγχων.
Η Κυβέρνηση σκοπεύει να επανεξετάσει τις διαδικασίες πιστοποίησης και τις απαιτήσεις των φορέων, προκειμένου να διασφαλίσει ότι μόνο οι αξιόπιστοι παραγωγοί μπορούν να συμμετάσχουν σε αυτό το πρόγραμμα. Η απόφαση να σταματήσει η έγκριση νέων φορέων πιστοποίησης μέχρι την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων είναι αναγκαία για την αποκατάσταση της δημοφιλίας του κλάδου.
Τα μέτρα αυτά έχουν κοινοποιηθεί στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η συνεργασία με την ΕΕ αποσκοπεί στη θωράκιση της αξιοπιστίας της βιολογικής παραγωγής και στην προστασία τόσο των καταναλωτών όσο και των έντιμων παραγωγών από αθέμιτες πρακτικές.
